2026-03 RIJKDOM
2026-03 RIJKDOM
De school zocht een docent ter vervanging van een zieke. Het moest een docent voor de afdeling bouw zijn, voor werken met hout. Een timmerman met een onderwijsbevoegdheid. Die waren in die jaren niet te vinden. Maar na lang zoeken liep een timmerman de kamer van de rector binnen, die zei dat hij de jongens (er was één meisje) wel wat kon leren. De nood was hoog en daarom besloot de rector hem te vertrouwen op zijn blauwe ogen. En zo werd de timmerman een docent zonder een bevoegdheid om les te geven.
Het was een goede gok. Leerlingen en collega’s waren zeer tevreden en de inspectie keek de andere kant op. De school was een goede docent rijker. Maar de rijkdom bleek nog groter: de nieuwe collega beschikte over een bijzondere levenshouding.
De timmerman bleek te wonen in een mooi huis, dat hij helemaal zelf had gebouwd. Om zich uit te leven als vakman had elk (houten!) kozijn van het huis een ander profiel, rond, hoekig, dubbel hoekig, schuin. Kostbaar? Nee, zei de filosoof.
“Ik heb heel veel tijd en als je veel tijd hebt, heb je weinig geld nodig.” Aan tafel met collega’s, hoogopgeleid, tenminste hogeschool en zo mogelijk universiteit, legde hij zijn visie op het leven nog eens uit. Er was verbazing en verwondering en enige gêne (zet hij ons te kakken?). “Jullie probleem is dat jullie veel geld en soms wel te veel geld hebben. En hoe komt dat? Omdat jullie je de godganselijke dag lopen uit te sloven voor de baas. En die betaalt jullie goed en daarom moeten jullie hier de hele dag liggen vechten met kinderen die geen zin hebben om te leren en moeten jullie ’s avonds nog uren in de papieren gaan zitten kijken. En vergaderen. En ouders opbellen. En maar werken..” “Jullie hebben geen tijd voor belangrijke dingen, zoals je eigen huis bouwen of je eten verbouwen. En dat is het probleem: geld zat, maar geen tijd. Wie is hier nou rijk?”
Er hangt een merkwaardige sfeer in de personeelskamer. Hij heeft een soort van gelijk en hij heeft een soort van makkelijk praten. De meeste toehoorders vinden het een interessante gedachte maar vinden dat ze in hun leven een andere keuze hebben gemaakt. Een enkeling overdenkt de ‘preek’ terwijl zij terugloopt naar de klas, waar 28 rumoerige kinderen zitten te wachten. Ongeveer 10 jaar geleden ontstond er in haar regio een initiatief onder de paraplu “Walk of Wisdom”: mensen die een pelgrimage ondernemen alsof zij weg willen lopen van de wereldse mantra “Tijd is geld” naar de wijsheid “Tijd is leven”. Interessant, dacht ze terwijl ze haar leerlingen vakkundig aan het werk zette.
“Kijk!”, zei de timmerman tegen de achtergebleven collega’s. “Jullie komen naar school in mooie glanzende auto’s. En ik kom op de fiets. Op de fiets naar je werk kost veel minder tijd. Je zou kunnen zeggen dat ik sneller fiets dan jullie in de auto vooruitkomen”. Verbazing. “Bij dat autoritje van jullie moet je optellen hoeveel tijd je nodig hebt gehad om die auto te kunnen kopen en dus hoeveel tijd je daarvoor hebt moeten werken bij je baas. Nou dan sta ik met mijn fiets dik in de plus!”
Als je de keuze hebt, wat is de grootste rijkdom: geld of tijd?